Πολλές εταιρείες υπόσχονται "βελτιστοποίηση της μνήμης», συχνά ως μέρος των προγραμμάτων «βελτιστοποίηση του υπολογιστή".
Τα προγράμματα αυτά κατά κανόνα όχι μόνο δεν θα επιταχύνουν τον υπολογιστή, αντιθέτως θα το επιβραδύνουν.

Στην πραγματικότητα, ο υπολογιστής ξέρει πώς να διαχειριστεί τη μνήμη RAM από μόνος του.

Είναι πλήρης η μνήμη RAM του υπολογιστή;

Οι εφαρμογές αυτές βασίζονται σε μια παρεξήγηση.
Μπορεί να παρατηρήσετε τη μνήμη RAM του υπολογιστή και να διαπιστώσετε ότι είναι όλη δεσμευμένη.
Για παράδειγμα, μπορεί να έχετε εγκατεστημένα 4 GB μνήμης RAM και να δείτε ότι είναι «κατειλημμένα» τα 3 GB, με ελεύθερη μόνο το 1 GB.
Αυτό μπορεί να προκαλεί έκπληξη σε ορισμένους χρήστες και να δημιουργείται η απορία για το πώς είναι ποτέ δυνατό να τρέξουν πρόσθετα προγράμματα με τόσο μικρή διαθέσιμη μνήμη;

Τα σύγχρονα λειτουργικά συστήματα είναι αρκετά «έξυπνα» στο να διαχειρίζονται τη μνήμη.
Στο παράδειγμα, αυτά τα 3 GB μνήμης RAM που χρησιμοποιούνται δεν σημαίνουν κατ’ ανάγκη σπατάλη της.
Αντ’ αυτού, ο υπολογιστής «αποθηκεύει» μνήμη RAM ως προσωρινή (cached) για τα δεδομένα, για ταχύτερη πρόσβαση.
Είτε πρόκειται για αντίγραφα ιστοσελίδων του προγράμματος περιήγησης που ήταν ανοικτές, ή για τις εφαρμογές που ήταν επίσης ήδη ανοιχτές,
είτε οποιοδήποτε άλλο είδος δεδομένων μπορεί να χρειαστούν ξανά πολύ σύντομα, ο υπολογιστής τα «κολλάει» σε αυτήν.
Έτσι, όταν χρειαστούν εκ νέου τα δεδομένα, ο υπολογιστής δεν θα τα αναζητήσει στο σκληρό δίσκο, αλλά μπορεί να φορτώσει τα αρχεία από τη την προσωρινή μνήμη.

Ακόμα κι αν η RAM είναι εντελώς γεμάτη και ο υπολογιστής χρειάζεται περισσότερη μνήμη για να εκτελέσει μια εφαρμογή, μπορεί αμέσως να αποδεσμεύσει τα αποθηκευμένα δεδομένα από την cached και να χρησιμοποιήσει την αποδεσμευμένη πλέον, για την εφαρμογή.
Δεν υπάρχει κανένας λόγος να «κάθεται» άδεια η RAM.
Αν είναι γεμάτη, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μπορεί να βοηθήσει στην επιτάχυνση του χρόνου φόρτωσης του προγράμματος και οτιδήποτε άλλου που θα χρησιμοποιήσει το σκληρό δίσκο του υπολογιστή.

Στην παρακάτω εικόνα φαίνεται ότι έχει μείνει ελεύθερη πολύ λίγη μνήμη RAM.
Όμως η μνήμη χρησιμοποιείται ως προσωρινή (cached), και εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται ως διαθέσιμη για κάθε πρόγραμμα που θα απαιτηθεί.

Κλικ για μεγαλύτερο μέγεθος. 

Ονομασία:	Ram_Performance.JPG 
Προβολές: 52 
Μέγεθος: 121,0 KB 
ID: 5565

Στο παρελθόν, η πλήρης δέσμευση της RAM αποτελούσε πρόβλημα.
Με εγκατεστημένα τα Windows Vista σε έναν υπολογιστή με μισό gb μνήμης, θα γινόταν αντιληπτή η συνεχής επιβράδυνσή του, καθώς θα έπρεπε να διαβάζει και να γράφει συνεχώς στο σκληρό δίσκο, χρησιμοποιώντας το αρχείο σελιδοποίησης του σκληρού δίσκου ως αναποτελεσματική αντικατάσταση της μνήμης.
Ωστόσο, οι σύγχρονοι υπολογιστές έχουν γενικά αρκετή μνήμη RAM για να ικανοποιεί τους περισσότερους χρήστες.
Ακόμη και low-end υπολογιστές έρχονται γενικά με 4GB μνήμης, η οποία λογικά θα πρέπει να είναι περισσότερο από αρκετή, εκτός αν ειδικές διεργασίες απαιτούν περισσότερη, λ.χ παίξιμο παιχνιδιών, πολλαπλών εικονικών μηχανών, ή επεξεργασία βίντεο.

Ακόμη και αν το μέγεθος της RAM αποτελεί απαίτηση για τον χρήστη, δεν υπάρχει κανένας λόγος για χρησιμοποίηση κάποιου Optimizer, που όπως αναφέρθηκε στην αρχή, στην καλύτερη περίπτωση είναι άχρηστη και στη χειρότερη επιβλαβής.

Πώς λειτουργούν οι βελτιστοποιητές μνήμης;

Όταν χρησιμοποιείται ένα τέτοιο utility, θα διαπιστωθεί ότι η χρήση μνήμης από τον υπολογιστή ελαττώνεται.
Αυτό μπορεί να φαίνεται καλό - υπάρχει μειωμένη χρήση μνήμης, απλά με το πάτημα ενός κουμπιού. Αλλά δεν είναι τόσο απλό.

Οι βελτιστοποιητές μνήμης εργάζονται σε έναν από τους δύο ακόλουθους τρόπους:

- Καλούν τη λειτουργία EmptyWorkingSet API των Windows, αναγκάζοντας εφαρμογές που εκτελούνται να γράψουν την απασχολούμενη μνήμη στο αρχείο σελιδοποίησης των Windows.
- Δεσμεύουν ένα μεγάλο ποσό της μνήμης για τον εαυτό τους, αναγκάζοντας τα Windows να απορρίψουν προσωρινά αποθηκευμένα δεδομένα και να γράψουν τα δεδομένα της εφαρμογής στο αρχείο σελιδοποίηση.
Στη συνέχεια αποδεσμεύουν τη μνήμη, αφήνοντάς το άδειο.

Και τα δύο αυτά κόλπα αφήνουν πράγματι ελεύθερη μνήμη.
Ωστόσο, τα πράγματα δεν είναι όπως θα έπρεπε, αφού τώρα τα δεδομένα που χρειάζονται οι εφαρμογές θα πρέπει να αντληθούν από το αρχείο σελιδοποίησης, διαβάζοντας από το σκληρό δίσκο και γενικά παίρνοντας περισσότερο χρόνο για τις διεργασίες τους.

Με άλλα λόγια, με αυτά τα προγράμματα ελευθερώνεται γρήγορα μνήμη, με το να υποχρεώνουν τα στοιχεία που απαιτούνται σε πιο αργή μνήμη, απ’ όπου θα πρέπει να μεταφερθούν πάλι πίσω στη γρήγορη μνήμη.
Αυτό δεν έχει κανένα νόημα.

Εάν τα Windows χρειάζονται μνήμη, ούτως ή άλλως θα ωθήσουν τα δεδομένα στο αρχείο σελιδοποίησης ή θα αποδεσμεύσουν τα δεδομένα που είναι προσωρινά αποθηκευμένα.
Όλα συμβαίνουν αυτόματα όταν χρειάζεται χωρίς να υπάρχει λόγος επιβράδυνσης, υποχρεώνοντας να συμβεί πριν καταστεί αναγκαίο.

Πώς να "Βελτιστοποιηθεί" πραγματικά η μνήμη;

Αν χρειάζεται περισσότερη διαθέσιμη μνήμη RAM, η απαλλαγή από τις εφαρμογές που τρέχουν και που δεν χρειάζονται, η διαγραφή περιττών προγραμμάτων από το system tray, η απενεργοποίηση άχρηστων προγραμμάτων που εκκινούν μαζί με το λειτουργικό είναι η λύση, ακόμα και η αγορά / τοποθέτηση μεγαλύτερης.